ابعاد استاندارد فضای کار اداری برای هر نفر

در طراحی دفتر، شاخص مهم بهره‌وری، رعایت ابعاد استاندارد فضای کار اداری برای هر نفر است؛ در ادامه این ابعاد را بر اساس داده‌های ارگونومی به‌صورت عددی و فشرده مرور می‌کنیم.

حداقل ابعاد استاندارد فضای کار اداری برای هر نفر

فضای پایه برای هر نفر

در یک چیدمان اداری متراکم اما قابل‌قبول، برای هر نفر حدود ۳٫۵ تا ۴٫۵ مترمربع فضای خالص کاری در نظر گرفته می‌شود.
این عدد بر اساس ترکیب ابعاد میز، شعاع حرکت صندلی چرخ‌دار و حداقل فاصله‌ی دسترسی جلو و پشت فرد به دست می‌آید و مبنای محاسبه‌ی ابعاد استاندارد فضای کار اداری است.

عمق و طول محدوده‌ی کاری

برای اکثر کارهای اداریِ پشت‌میزی، این بازه‌ها کاربردی هستند:

• طول پیشنهادی ماژول میز کار: ۱۲۰ تا ۱۶۰ سانتی‌متر

• عمق مفید سطح کار: ۷۰ تا ۸۰ سانتی‌متر

• فاصله‌ی جلوی میز تا مانع مقابل (دیوار، پارتیشن یا میز روبه‌رو): حداقل ۱۲۰ سانتی‌متر

فضای حرکت صندلی و عبور دیگران

بین لبه‌ی پشت میز تا دیوار یا مبلمان ثابت، حداقل ۹۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر برای حرکت صندلی لازم است؛
اگر پشت کاربر مسیر رفت‌وآمد دیگران باشد، این فاصله بهتر است به حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر برسد تا حریم حرکتی و تمرکز حفظ شود.

استانداردهای راهرو و مسیر حرکت در فضای اداری

عرض راهروهای اصلی

در دفترهای اداری، برای راهروهای اصلی که محل رفت‌وآمد عمومی هستند، این بازه‌ها کاربردی‌ترند:

• حداقل قابل قبول: حدود ۱۲۰ سانتی‌متر

• عرض راحت برای عبور دو نفر کنار هم: ۱۴۰ تا ۱۶۰ سانتی‌متر

در محاسبه‌ی ابعاد استاندارد فضای کار اداری، اگر راهرو اصلی از این حد کمتر درنظر گرفته شود، ترافیک رفت‌وآمد، مزاحمت دیداری و قطع شدن تمرکز کارمندان بیشتر می‌شود.

راهروهای فرعی و بین ردیف میزها

بین ردیف میزهای کار:

• وقتی فقط یک طرف، صندلی چرخ‌دار دارد: حداقل ۹۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر

• وقتی دو طرف، صندلی چرخ‌دار فعال است: بهتر است به ۱۱۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر برسد

این فواصل کمک می‌کند صندلی‌ها بدون برخورد جابه‌جا شوند و مسیر عبور هم‌زمان برای یک نفر دیگر حفظ شود؛ یعنی مساحت هر نفر فقط به «محل نشستن» محدود نماند و در چارچوب ابعاد استاندارد فضای کار اداری، حریم حرکتی او هم دیده شود.

فضای موردنیاز اتاق جلسات و فضاهای مشترک

اتاق جلسات (به‌ازای هر نفر چقدر فضا لازم است؟)

برای محاسبه‌ی ابعاد استاندارد فضای کار اداری در اتاق جلسه، معمولاً این اعداد مبنا قرار داده می‌شود:

• عرض میز جلسه: حدود ۹۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر

• طول موردنیاز برای هر نفر روی میز: حدود ۶۰ تا ۷۰ سانتی‌متر

• فضای پشت صندلی برای نشستن و بلند شدن: حداقل ۹۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر

بر این اساس، مساحت سرانه‌ی پیشنهادی:

• اتاق جلسات کوچک (۴ تا ۶ نفر): حدود ۲٫۲ تا ۲٫۵ مترمربع برای هر نفر

• اتاق جلسات متوسط و بزرگ (۸ تا ۱۲ نفر): حدود ۲٫۵ تا ۳ مترمربع برای هر نفر

این اعداد شامل میز، صندلی، فضای حرکت و دسترسی به درِ اتاق می‌شود و کمک می‌کند ابعاد استاندارد فضای کار اداری در بخش جلسات هم حفظ شود.

فضاهای مشترک اداری

برای فضاهای مشترک هم می‌توان سرانه‌ی تقریبی تعریف کرد تا فقط راهرو خالی ساخته نشود:

• آبدارخانه و نوشیدنی: حدود ۱ تا ۱٫۵ مترمربع برای هر نفر شاغل در طبقه (در قالب یک فضای مشترک)

• فضای پرینت، کپی و ذخیره‌سازی مدارک: حدود ۰٫۵ تا ۰٫۷ مترمربع برای هر نفر

• زون استراحت کوتاه (breakout): اگر پیش‌بینی شود، معمولاً ۱ تا ۱٫۵ مترمربع برای هر نفر کافی است

جمع این فضاها در کنار فضای نشستن پشت میز، تصویر واقع‌بینانه‌تری از ابعاد استاندارد فضای کار اداری برای هر نفر در اختیار طراح و کارفرما قرار می‌دهد.

جدول خلاصه ابعاد استاندارد فضای کار اداری

برای جمع‌بندی، می‌توان ابعاد استاندارد فضای کار اداری را در دو گروه «مساحت سرانه» و «فواصل کلیدی» خلاصه کرد.

۱. سرانه‌ی مساحت پیشنهادی برای هر نفر

۲. فواصل و عرض‌های کلیدی در پلان

این دو جدول، هسته‌ی عددیِ تصمیم‌گیری برای ابعاد استاندارد فضای کار اداری را فراهم می‌کنند و به‌سادگی می‌توان آن‌ها را به یک نمودار ستونی مقایسه‌ای یا اینفوگرافیک سرانه‌ی فضا برای هر نفر تبدیل کرد.

جمع‌بندی کوتاه

در نهایت، به‌جای اتکا به متراژ کلی دفتر، بهتر است ظرفیت هر فضا بر اساس ابعاد استاندارد فضای کار اداری برای هر نفر محاسبه شود؛ یعنی ترکیب سرانه‌ی مساحت، عرض راهروها و فواصل حرکتی.
استفاده‌ی دقیق از اعداد این جداول، به طراح و کارفرما کمک می‌کند بدون افزایش متراژ، کیفیت تجربه‌ی کارمند و کارایی واقعی فضای اداری را بالا ببرند.

سوالات رایج در این مقاله

1.برای اتاق جلسات چه مقدار فضایی مناسب است ؟ 

• عرض میز جلسه: حدود ۹۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر
• طول موردنیاز برای هر نفر روی میز: حدود ۶۰ تا ۷۰ سانتی‌متر
• فضای پشت صندلی برای نشستن و بلند شدن: حداقل ۹۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر

2.برای فضاهای مشترک اداری چه مقدار فضایی مناسب است ؟ 

• آبدارخانه و نوشیدنی: حدود ۱ تا ۱٫۵ مترمربع برای هر نفر شاغل در طبقه
• فضای پرینت، کپی و ذخیره‌سازی مدارک: حدود ۰٫۵ تا ۰٫۷ مترمربع برای هر نفر
• زون استراحت کوتاه: اگر پیش‌بینی شود، معمولاً ۱ تا ۱٫۵ مترمربع برای هر نفر کافی است

3. برای عرض راهروهای اصلی چه مقدار فضایی مناسب است ؟

• حداقل قابل قبول: حدود ۱۲۰ سانتی‌متر
• عرض راحت برای عبور دو نفر کنار هم: ۱۴۰ تا ۱۶۰ سانتی‌مترپ

برای اینکه کارشناسان سترا به صورت اختصاصی  «ابعاد استاندارد» شما را بررسی کنند اندازه فضای کارتان را کامنت کنید: